سبد خرید0

favayede-gel-bazi

 

در میان اسباب‏ بازی‏های كودكان هیچ وسیله ‏ای به اندازه ی گِل و هیچ كاری به اندازه گِل‏ بازی برای كودكان سرگرم‏ كننده و لذت‏بخش نیست. گِل‏ بازی یكی از نیازهای بنیادی و اساسی كودك است. در آموزشگاه ما یکی از بخش های فعال کار با کودک سفال است و همیشه تجربیات ناب و شیرین بچه ها در این فعالیت را شاهد هستیم.

به رغم اینكه والدین به دلیل كثیف شدن لباس‏ها، محدودیت‏ هایی برای این بازی ایجاد می‏كنند، ولی كودكان به محض اینكه به خاك و گِل برسند، همانند ماهی كه بیرون از آب بوده به محض رسیدن به آن زنده شده و شروع به تحرك و فعالیت می‏كند

«پیامبر اكرم(ص) بر كودكانی عبور كرد كه مشغول خاك‏بازی بودند. بعضی از اصحاب، آنان را از بازی نهی كردند. پیامبر فرمود: بگذارید بازی كنند، خاك بهار كودكان است». كودكان به هنگام این بازی نتیجه ی اعمال خود را كه باعث بالا بردن اعتماد به نفس می‏گردد، مشاهده می‏كنند، فكر می‏كنند، تصمیم می‏گیرند و با به كارگیری قوه تخیل و تصور ، چیزی خلق می‏كنند و با رضایت خاطر در باره آنچه كه ساخته‏اند سخن می‏گویند و بر روی آن اسم می‏گذارند.

به همین دلیل امروزه بازی با گِل رُس در آموزش خردسالان از اهمیت خاصی برخوردار است. گِل رس نرم و قابل انعطاف است، با دست‏های كودك به راحتی شكل می‏گیرد، شكل دادن به آن كاملاً در اختیار كودك قرار دارد و هر طوری كه خواسته باشد می‏تواند به آن شكل بدهد.كودكان آن را ورز (مالش) می‏دهند، با مشت بر آن می‏كوبند، آن را می‏غلطانند، پهنش می‏كنند، به شكل نان، كیك، تافتون، توپ و مار در آورده، چنگ می‏زنند، در آن حفره ایجاد می‏كنند، قطعه قطعه می‏كنند و باز می‏توانند همه آنها را روی همدیگر جمع كنند. گِل به دست‏ها می‏چسبد، كودكان آنها را بر روی بدن‏شان می‏مالند، تماس و مالیدن این مواد به بدن لذت و شادی زیادی را برای كودكان ایجاد می‏كند.

 

در ادامه به برخی از فواید گل بازی برای کودکان اشاره می شود:

 1ـ رشد و پرورش خلاقیت

خلاقیت و نوآوری كودك غالبا در زمان‏هایی شكوفا می‏شود كه آزادی عمل دارد، می‏تواند قوه ی تخیل خویش را برای ساختن چیزی به كار اندازد.

از آنجا كه بازی با گِل رس طبق الگو، مدل و نقشه ی از پیش تعیین شده نیست كودكان می‏توانند به آفرینش دست بزنند، نیز به دلیل قابلیت انعطاف و نرمی گِل می‏توانند به هر صورتی كه بخواهند آن را شكل بدهند و خیلی سریع می‏توانند خراب كنند. همان طور كه نقاشی كردن موجب خلاقیت، ابتكار، نوآوری و لذت درونی برای كودك می‏شود، گِل‏بازی افزون بر همان اثرات، سرگرمی بسیار لذت‏بخش و شادی‏آفرین برای كودكان به حساب می‏آید.

 2ـ رشد و پرورش گویایی

باید به كودكان فرصت داد از راه گِل‏بازی، مجسمه‏سازی، كولاژ و نقاشی، احساسات و عقاید خویش را بیان نمایند. در بازی با گل رس كودك می‏تواند فكر كند، تصمیم بگیرد و با كمك قوه یتخیل و تصورش چیزی بیافریند و در پایان ، احساس رضایت كند و درباره ی ساخته‏هایش صحبت كند. احساس رضایت ناشی از ساختن بسیار پراهمیت است.

علاوه بر آنكه كودك در مورد ساخته‏اش داستان‏سرایی می‏كند، به افكارش هم نظم و ترتیب می‏دهد. زمانی كه كودكان در حال گِل‏بازی هستند، برای دوستان‏شان صدا در می‏آورند، یا ممكن است خواسته باشند با كارهایی مثل پختن، خوردن، مهمانی و جشن ،  خود را مشغول كنند.

 3ـ رشد و كنترل اعصاب و عضلات

بیشتر كارهایی كه با گل انجام می‏گیرد با به كارگیری انگشت و دست می‏باشد. فشار دادن، ضربه زدن، جدا كردن، غلطاندن، قطعه قطعه كردن، به همدیگر متصل كردن و ... به رشد عضلات كمك می‏كند و باعث می‏شود كودك تجربه‏های آسان و موفقی برای خود كسب نماید.

كودكان از دیدن اثرات حركات‏شان لذت برده و متوجه می‏شوند قادرند از حركات دست‏هایشان استفاده كنند و گل رس را به طریقی كه مایلند بسازند. كودك ممكن است گل رس را به صورت لوله‏های بلند و باریك (طناب‏مانند) در بیاورد، آن را بكوبد و به شكل توپ در بیاورد یا اینكه به صورت تافتون در آورده و با انگشتانش سوراخ سوراخ كند.

در كار با گل رس دایره (توپ) از اولین شكل‏هایی می‏باشد كه كودك با تسلط بیشتر بر اعصاب و عضلاتش قادر است این شكل‏ها را به صورت ماهرانه‏تری بسازد. درست كردن گل به صورت باریك نشانه ‏های رشد و تسلط كودك بر كنترل اعصاب و عضلاتش می‏باشد.

 4ـ رشد و پرورش مهارت‏های اجتماعی

وقتی چند كودك با همدیگر گل‏بازی می‏كنند از شراكت و داد و ستد برای ساختن چیز مورد علاقه‏شان لذت برده و مهارت‏های اجتماعی‏شان پرورش پیدا می‏كند.

 5ـ پرورش قدرت تجسم فضایی و هندسی

كار با گل رس زمینه یپرورش ادراك فضایی و هندسی كودك را افزایش می‏دهد چون كودك می‏تواند صورت‏های فضایی و هندسی را به صورت عینی خلق كرده و مشاهده كند؛ مثلاً ساخت یك جعبه، چمدان، آدم، مربع، مستطیل، دایره و ... همه این مفاهیم را می‏تواند از طریق گل‏بازی عینیت بخشد و با مفاهیمی مانند نرمی، سفتی، زبری، سختی، سبكی، سنگینی، طول، سطح و حجم آشنا گردد.

گل رس ماده خیلی خوبی برای طرح‏های سه‏بعدی است، زیرا به دلیل نرمی و قابلیت انعطاف می‏توانند آن را به هر شكلی كه بخواهند در آورند. همچنین كودكان در سنین كودكستانی می‏توانند شكل‏های پایه‏ای مانند دایره، توپ‏های كوچك، شكل‏های گوشه‏دار مثل مربع و مستطیل را با گل رس بسازند.

كودكان به هنگام گل‏بازی یك توپ حلقه ‏ای كامل گِلی را به جای سر و یك مستطیل را به جای بدن می‏گذارند و با درست كردن باریكه ‏هایی به عنوان دست و پا به ساخت آدمك می‏پردازند.

كودكان می‏توانند گل رس را به قالب‏های مختلفی در بیاورند، كلوچه درست كنند، كیك درست كنند و آن را بپزند، این گونه فعالیت‏های قالب‏ سازی موجب رشد حسی، ادراكی و لامسه در كودكان شده و به سازگاری و انطباق ‏پذیری تصورات و ادراكات‏شان در مورد اشكال و اجسام سه ‏بعدی و هندسی كمك بزرگی می‏كند.

 6ـ پرورش حس لامسه

خاصیت نرمی و شكل‏ پذیری طبیعی گل رس جاذبه قوی برای كودكان در هر سنی دارد. هر یك از حواس كه بیشتر در معرض محركات محیطی قرار بگیرد، كاربرد و مهارت آن افزایش می‏یابد. گل رس علاوه بر تمامی مزایای دیگری كه برای كودك دارد حس لامسه كودك را پرورش داده و زمینه درك و فهم حس لمس كردن را برای او فراهم می‏كند و مفاهیمی مانند سفت، سخت، نرم، زبر، مرطوب، خشك و ... را برای كودك معنی ‏دار می‏كند.

برای بازی با گل رس كودكان از مجموعه حواس‏شان از قبیل دیدن، لمس كردن و بوییدن استفاده می‏كنند و از آنجا كه بیشتر كارهایی كه با گل انجام می‏گیرد ، با به كارگیری انگشتان دست می‏باشد، حس لامسه بیشتر به كار گرفته می‏شود.

كودكان وقتی با گل رس كار می‏كنند مفاهیم نرم و سخت را تجربه می‏كنندكودك با مقداری آب مخلوط كردن به خاك رس در می‏یابد كه خاك رس می‏تواند تبدیل به گل شده، گلِ درست شده می‏تواند خیلی شُل (نرم) یا خیلی سفت (سخت) باشد.

منبع: Tebyan.net